Nieuwe Monumenten

- In de 19de en 20ste eeuw werden straten en pleinen voorzien van tal van monumenten, ook in de stad Antwerpen. Die traditionele publieke monumenten hebben politieke, religieuze, historische en/of opvoedende functies, maar die functies staan in onze tijd ter discussie. Het Middelheimmuseum, verantwoordelijk voor het beheer van de kunst in de openbare ruimte in Antwerpen onder de noemer Beeld in de Stad, laat daarom in zijn zomertentoonstelling veertien kunstenaars nadenken over de relevantie van monumenten op de dag van vandaag. De veertien creëren in het openluchtmuseum zelf nieuw werk. Dat levert een spraakmakende confrontatie op van inzichten en standpunten. Heeft het traditionele monument in deze tijd bestaansrecht? Wat verwachten we van kunst in de openbare ruimte?ErosieMonumenten die sinds de 19de eeuw en tot op vandaag in de openbare ruimte worden opgericht, herinneren aan een gebeurtenis en/of brengen een waarschuwing. Ze betuigen eer aan een belangrijke persoon, drukken een gevoel van (nationale) trots uit, symboliseren gedeelde normen en waarden Kortom, ze doen een gooi naar de eeuwigheid, willen een breed publiek aanspreken en staan symbool voor afgesloten hoofdstukken in onze geschiedenis. Overal ter wereld worden nog dergelijke monumenten opgericht (en ook neergehaald, bijvoorbeeld na een machtswissel). En toch zijn hun functies in onze tijd ook geërodeerd.Breukvlak?Wat is nog de relevantie van het openbare monument in onze dagen? Hebben de traditionele politieke, religieuze en educatieve drijfveren plaatsgemaakt voor hoogstpersoonlijke interpretaties van de kunstenaar? Is er weer plaats voor ideologisch neutrale sculpturen en voor persoonlijke interpretaties van kunstenaars? Vandaag hebben die kunstenaars een grotere keuzevrijheid gekregen en tussen opdrachtgever en kunstenaar is er een nieuwe verhouding is gegroeid. Andere artistieke disciplines dienen zich aan, het begrip eeuwigheid ruimt baan voor tijdelijke interve

Middelheimmuseum
www.middelheimmuseum.be

Over Nieuwe Monumenten

'Deze zomer is het in het Middelheimmuseum dubbel genieten.'

Een pint drinken in een zonovergoten beeldenpark: voor de bourgondische estheet bestaat er geen heerlijkere combinatie. Deze zomer is het dan ook dubbel genieten in de circustent annex bar van het Middelheimmuseum. De tent hoort bij de zomertentoonstelling, waarin dertien kunstenaars met hun werk een antwoord bieden op de vraag naar de toekomst van 'het monument'.
Angel Vergara Santiago, de Spanjaard die de tent liet opstellen, ziet dat monument als een sociale plaats van plezier. Binnen in zijn tent toont hij een video over leeuwen, afgewisseld met beelden van Belgische politici: het leven van de leeuw als metafoor voor de Belgische democratie. Als werk slaat het echter niet aan. Kunst gedijt niet in een gelagzaal.
Dan sorteren de monumenten in het beeldenpark meer effect. Caroline Coolen (foto) heeft een metershoog gedrapeerde vlag geboetseerd. De vlag verwijst naar het verouderde gebruik van monumenten: beelden dienden traditioneel vooral ter glorificatie van ideeën of personen. De limoengroene kleur ontneemt de vlag hier echter haar ideologische lading. Hoewel... De vlaggenstok is een berkenstam, een taaie overlever in de natuur. Toch een zinspeling op het groene gedachtegoed?
De meest succesvolle onder de exposanten is ongetwijfeld Jan De Cock. In interviews komt deze zelfzekere kunstenaar soms over als een conceptuele blaaskaak. Zijn bekendheid is echter geen toevalstreffer, zo blijkt uit Foro<I. De Cock brengt de toeschouwer eerst via een polyester grot naar een artificiële natuurbeleving. Hij maakt zo het hoofd vrij van elke beeldreferentie- en gewenning. Als je na de grot op enkele statige sculpturen stoot, overvalt je een oermoment van kunstbeleving. Alsof het de allereerste keer is dat je een beeld bekijkt.
Het Middelheimmuseum zet met Nieuwe monumenten zijn zomerse traditie van cultureel verantwoorde trekpleister verder. En dat geldt zeker voor wie van een drankje bij zijn monument houdt.